Zie je geen opties meer, stop! En vraag je af waar je bang voor bent.

Zie je geen opties meer, stop! En vraag je af waar je bang voor bent.

Zie je geen opties meer, stop! En vraag je af waar je bang voor bent. 7281 2272 Conversie

Over creativiteit en het vliegwieleffect van angst.

Als Trainingsacteur heb je voortdurend te maken met de angsten van de deelnemers waarmee je in rollenspel zit. Niet dat de deelnemer met trillende knieën en zweet op het voorhoofd tegenover ze zit, maar tussen de oren van een deelnemer aan een rollenspel gebeuren vaak opmerkelijke dingen. Dat vraagt van jou een zeer fijngevoelige afstemming met je deelnemer; en vooral timing.

Van de week trof mij een mooie vergelijking. Ik ben sinds twee jaar fanatiek op de klimmuur bezig en ik vind het geweldig. Het lukt me inmiddels ook vrij goed, al zeg ik het zelf, behalve op één specifieke wand in de hal. Eerst 10 meter recht omhoog om daarna te vervolgen met zeker 15 meter onverbiddelijke overhang. Loslaten op de overhang betekent letterlijk twintig meter boven de betonvloer in het niets bungelen aan een touwtje van 10 millimeter doorsnee. Als ik begin op deze route is er niet veel aan de hand. Maar naarmate ik hoger kom en mijn lijf vermoeider raakt, worden mijn bewegingen gehaaster en minder vloeiend. Mijn ademhaling wordt oppervlakkig en versnelt. Nog wat hoger begint mijn hoofd gedachten te ontwikkelen als “snel, pak die greep”, of, “Ik hou het niet”, om dan langzaam plaats te maken voor, “straks moet ik loslaten” en als klap op de vuurpijl, “zit mijn knoop wel goed”. Het effect? Ik zie letterlijk steeds minder voetsteuntjes en de handgrepen. En als ik ze zie, heb ik geen idee op welke manier er nog goed gebruik van te maken. Het klimmen wordt daardoor alleen maar zwaarder, wat op zijn beurt de spanning weer hoger opjaagt.

Dit alles gaat vrij onbewust. Het sluipt er zó subtiel in dat ik niet door heb hoe hoog mijn stresslevel eigenlijk al is. Ik ben eigenlijk simpelweg in trauma. Ingrijpen wordt dan een hele tour en heeft meer weg van een noodrem acties dan effectief bijsturen. De sluipende angst blokkeert mijn creativiteit die ik nodig heb om de technische stappen te maken en het klimmen vol te kunnen houden, en dat begint dus al veel eerder dan ik denk

Ik denk dat als ik tijdens het klimmen last heb van dit fenomeen, deelnemers er tijdens een rollenspel ook mee te dealen hebben. Naast geloofwaardig spel geven zie ik de kunst van het trainingsacteren vooral als die oplopende spanning zo snel mogelijk te herkennen en ook vroegtijdig in te grijpen. Ook die zijn al veel eerder zichtbaar dan we denken. Ik ervaar zelf als acteur nogal eens het oordeel dat vroeg ingrijpen slecht is voor het zelfvertrouwen van een deelnemer. Als ik naar mezelf als klimmer kijk, helpt dat oordeel me allerminst. Op tijd stoppen en durven te gaan bungelen, geeft me echter tijd om startende spanningsopbouw te keren en weer tot rust te komen. Vervolgens kan ik me daadwerkelijk richten op mijn taak. Het beter doen en boven komen.

Tijdens de opleiding trauma healing van Centrum Open Mind gingen mijn ogen open. Ik leerde hoe ik als acteur al lekker spelend de survivalmodus van de deelnemer aanzette en zolang door ging dat de deelnemer het echt niet meer weet, vast loopt, in trauma raakt. Het enige wat daar in feite met mijn realistische spel bereikte was dat ik de deelnemer herbevestigde in zijn falen om dan vervolgens als barmhartige helper de oplossing te bieden.  

Het prikkelniveau van een deelnemer moet laag genoeg blijven om te kunnen leren. Tijdens een rollenspel het prikkelniveau te hoog laten oplopen, maakt dat de deelnemer in de traumamodus onbewust de oude averechtse oplossingen kiest. En dat terwijl de deelnemer zijn creativiteit om zijn handgrepen te vinden en goed te gebruiken zo hard nodig heeft. In de cursus Systemisch Trainingsacteren besteden we uitgebreid aandacht aan de vraag hoe je het prikkelniveau van je deelnemer herkent en hoe je er mee omgaat. Twee dingen wil ik jou als lezer nu al meegeven.

  1. Als een deelnemer waarneemt hoe hoog zijn spanning is, wordt die spanning in eerste instantie groter.
  2. In het begin gaan de rollenspellen langzamer en stroever, maar doordat de training aan veiligheid wint gaan deelnemer meer bereidheid voelen om mee te doen.

Wil je meer leren over trauma in communicatie en prikkelniveau? Schrijf je dan in voor de zesdaagse cursus Systemisch Trainingsacteren bij Centrum Open Mind. Je zult verbaast staan over het resultaat. Er zijn nog plaatsen in de najaarseditie.

Privacyvoorkeuren

Wanneer u onze website bezoekt, kan deze informatie via uw browser opslaan van specifieke services, meestal in de vorm van cookies. Hier kunt u uw Privacy-voorkeuren wijzigen. Het is vermeldenswaard dat het blokkeren van sommige soorten cookies van invloed kan zijn op uw ervaring op onze website en op de services die we kunnen bieden.

Click to enable/disable Google Analytics tracking code.
Click to enable/disable Google Fonts.
Click to enable/disable Google Maps.
Click to enable/disable video embeds.
Onze website maakt gebruik van cookies, voornamelijk van diensten van derden. Definieer uw privacyvoorkeuren en / of ga akkoord met ons gebruik van cookies.