Niets Verdwijnt, Zingeving en Vertrouwen

Niets Verdwijnt, Zingeving en Vertrouwen

Niets Verdwijnt, Zingeving en Vertrouwen 275 183 Conversie

Niets Verdwijnt, Zingeving en Vertrouwen

Jeroen van Wijngaarden van Conversie Training en Coaching publiceert een vijfluik. Een kwintet over de wetmatigheden van systemisch denken en het vaak onbesproken onderwerp Vertrouwen. In dit laatste artikel spreken we over vertrouwen in relatie tot zingeving.

 

Aan het einde van mijn systemisch opleiding werd er aan alle leden van de groep een klein papiertje uitgedeeld. De opdracht was: Laat het verdwijnen. Tegen alle natuurkundige principes in ging iedereen amechtig aan de slag. Er werd op gezeten, het werd weggegooid, verfrommeld, opgegeten, of werd weggegeven. Ik zelf heb het verbrand. Nadat de rust was weergekeerd volgde er een diepe stilte op de vraag of het papiertje nu echt verdwenen was. Ik was trots, mijn papiertje bestond namelijk niet meer, dacht ik. Maar naarmate de nabespreking vorderde maakte de geur van verbrand papier zich op pijnlijke wijze meester van de gehele ruimte. Mensen begonnen te kuchen en te lachen. Mijn papiertje was het meest aanwezig van allemaal. Het was er “heel erg niet”.

Niets verdwijnt!, de laatste wetmatigheid in systemen, is de drijvende kracht achter alle dynamieken in alle systemen. In de natuurkunde staat hij bekend als De Wet van behoud van Energie. De energie van gebeurtenissen in ons leven blijft hangen als de rook van een verbrand papiertje. Het nestelt zich in een systeem om vervolgens zich te tonen via dynamieken in de andere wetmatigheden. Dingen zijn nooit weg. Ze kunnen slechts verplaatsen of transformeren. Een voortdurende reeks reorganisaties kan zich via teleurstelling als verlamming uiten op de werkvloer. Een management wat dan gaat sturen op het vergroten van KPI`s mist de ware bron van het gedrag. Als mensen bezig zijn een probleem te bestrijden met oplossingen die steeds maar om meer van hetzelfde vragen, kan je er vanuit gaan dat de wetmatigheid “Niets Verdwijnt!“ een rol speelt.  De sleutel van de oplossing ligt vaak bij wat er onder de mat wordt geveegd. Vaak is deze wetmatigheid daarom ook zichtbaar in de vorm van repeterende patronen. Een van de meest pijnlijke voorbeelden daarvan de dynamiek rond huiselijk geweld. De cyclus van Beginnende spanning, De Uitbarsting, De spijt, Het terug winnen en Alles weer Goed, wordt pas een cyclische beweging als in de laatste 2 fases niet gezocht wordt naar de ware achterliggende drijfveren van dader en slachtoffer. Wanneer zij het laten bij verzoening met elkaar en wat er gebeurd is, is de werkelijke oorzaak niet weggenomen en zal het proces van voor af aan beginnen met spanningsopbouw. De agressie maakt grote kans zich te verplaatsen naar de volgende generatie. Om de cirkel te doorbreken zal een transformatie plaats moeten vinden.

“Niets verdwijnt” gaat in zijn essentie over zingeving. Van alles wat in ons leven gebeurt, hopen we dat het tot iets zinvols leidt. Dan moeten we echter wel het vertrouwen hebben dat het tot zingeving kan komen. Als iets in onze ogen alleen maar zinloos is, hebben velen van ons de neiging het bijltje erbij neer te gooien. Daarbij moet ik denken aan een controversieel experiment van Martin Seligman,  grondlegger van de positieve psychologie. Hij zette twee honden in een kooi waarvan de bodem onder stroom kon worden gezet. De eerste hond had de gelegenheid die narigheid te stoppen door op een knop te drukken. De andere hond niet. De eerste hond was voortdurend bezig zichzelf van de pijn te ontdoen. De tweede hond, legde zich letterlijk bij de onvermijdelijke pijn neer en verviel in apathie. Als vervolg plaatste Seligman de twee honden bij elkaar in één kooi waar de helft van de bodem onder stroom kon worden gezet. De honden konden er aan ontkomen door over en klein schotje heen te stappen naar het veilige deel. De eerste hond deed dat ook direct. De tweede hond echter maakte, ondanks de pijn, geen enkele aanstalten om aan de pijn te ontkomen. Seligman noemde dit “aangeleerde hulploosheid” en trok na vele vervolgexperimenten en onderzoeken die lijn van gedrag één op één door met ons mensen. Als we de zin niet inzien van een bepaalde gebeurtenis en we denken ons er niet meer aan te kunnen onttrekken, leggen we ons er bij neer met alle negatieve emotionele gevolgen van dien; stilstand, oordelen, verharding, verbittering, depressie, en zelfs lichamelijke klachten.

De tegenhanger van aangeleerde hulpeloosheid is wat mij betreft zelfreflectie. Deze proactiviteit is één van de grote bouwstenen van vertrouwen. In een samenwerking is bewustwording van jou aandeel essentieel. Peter Senge benadrukt in zijn boek The Fifth Discipline dat je altijd een onderdeel van het probleem bent, terwijl veel mensen de schuld buiten zichzelf leggen met het idee dat “de vijand daar buiten is. Constructie en destructie zijn zijden van dezelfde medaille. Beiden zijn per definitie aanwezig in een systeem. Acceptatie van dit feit en vervolgens kijken wat Naar jezelf kijken, vraagt moed en zeker ook bescheidenheid. En laten dat nou net het fundament zijn onder integriteit. Integriteit is het grote fundament onder vertrouwen. Dieper dan dit kan je niet gaan.

Privacyvoorkeuren

Wanneer u onze website bezoekt, kan deze informatie via uw browser opslaan van specifieke services, meestal in de vorm van cookies. Hier kunt u uw Privacy-voorkeuren wijzigen. Het is vermeldenswaard dat het blokkeren van sommige soorten cookies van invloed kan zijn op uw ervaring op onze website en op de services die we kunnen bieden.

Click to enable/disable Google Analytics tracking code.
Click to enable/disable Google Fonts.
Click to enable/disable Google Maps.
Click to enable/disable video embeds.
Onze website maakt gebruik van cookies, voornamelijk van diensten van derden. Definieer uw privacyvoorkeuren en / of ga akkoord met ons gebruik van cookies.